SELECT MENU

Hà Nội Trong Tôi

Hà Nội 36 phố phường” là một cách gọi về các con phố cổ xưa của Hà Nội, không chính xác của khu phố cổ, vì 36 phố phường là một cách gọi ước lệ khu vực đô thị cổ của Hà Nội xưa, nằm bên trong và bên ngoài cả khu phố cổ.

Phố cổ Hà Nội là tên gọi thông thường xưa và cho đến tận bây giờ của một khu vực đô thị đã có từ lâu đời của Hà Nội nằm ở ngoài hoàng thành Thăng Long. Khu đô thị này là nơi tập trung dân cư hoạt động tiểu thủ công nghiệp và buôn bán giao thương, hình thành lên những phố nghề đặc trưng, mang những nét truyền thống rất riêng biệt của cư dân thành thị, kinh đô Thăng Long. Ngày nay khu phố cổ Hà Nội là điểm đến hấp dẫn cho những ai muốn tìm hiểu về Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội.

Vị Trí Của Khu Phố Cổ Xưa

Theo quyết định số 70 BXD/KT-QH ngày 30 tháng 3 năm 1995 của Bộ Xây dựng, đất thổ cư khu Phố cổ Hà nội có phạm vi được xác định: phía Bắc là phố Hàng Đậu; phía Tây là phố Phùng Hưng; phía Nam là các phố Hàng Bông, Hàng Gai, Cầu Gỗ và Hàng Thùng; phía Đông đường Trần Quang Khải và đường Trần Nhật Duật.

Phố cổ Hà Nội thuộc địa bàn của các quận Hoàn Kiếm ( tổng diện tích khoảng 100 ha ), có 76 tuyến phố thuộc 10 phường là: phường Hàng Đào, Hàng Bạc, Hàng Buồm, Hàng Bồ, Hàng Bông, Hàng Gai, Hàng Mã, Đồng Xuân, Cửa Đông, Lý Thái Tổ.

Phố cổ của Hà Nội còn nằm cả bên ngoài khu vực nêu trên, nhưng do đây là khu vực tập trung phố cổ nhiều nhất và còn giữ được những đặc trưng nên chỉ khu vực theo quy định trên được gìn giữ, bảo tồn là khu phố cổ.

Nằm ở phía đông của hoàng thành Thăng Long ra đến sát sông Hồng, đây là khu dân cư sinh hoạt và buôn bán sầm uất nhất và đã được hình thành từ thời Lý – Trần. Đầu đời nhà Lê, trong cuốn sách Dư Địa Chí ( Ức Trai Di Tập ), Nguyễn Trãi cũng đã đề cập đến tên một số phường nghề và phố nghề tại đây. Dưới thời Lê, đặt phủ Phụng Thiên gồm hai huyện là Vĩnh Thuận và Thọ Xương, thì khu này nằm gọn trong bốn tổng Túc của huyện Thọ Xương là Tiền Túc, Hậu Túc, Tả Túc, Hữu Túc. Bên ngoài khu vực là vòng thành Đại La có trổ các cửa ô.

Vào thời Lê, ở giữa khu phố này có một số đầm hồ, trong đó lớn nhất là hồ Thái Cực. Sông Tô Lịch nối với hào thành, các đầm hồ, thông với hồ Hoàn Kiếm, sông Hồng cũng ở khu vực này. Đến cuối thế kỉ 19 thì các sông hồ đó đã hoàn toàn bị lấp tuy nhiên vẫn còn để lại dấu tích qua các địa danh: Hà Khẩu, Giang Khẩu, Cầu Gỗ, Cầu Đông.

Vào các thời Lý – Trần, cư dân từ các làng quanh đồng bằng Bắc Bộ tập trung về khu vực này sinh sống, tạo thành những khu phố đông đúc nhất kinh thành Thăng Long. Đến thời nhà Lê, dần dần đã có một số Hoa kiều đến sinh sống và buôn bán ở đây, hình thành nên các khu phố Tàu, khu phố của người Hoa.

Đến thời Pháp thuộc, sau khi các đầm hồ đã bị lấp, khu phố đã được chỉnh trang, người Ấn Độ, người Pháp cũng đến đây buôn bán. Có hai chợ nhỏ được giải tỏa để lập thành chợ Đồng Xuân, đường ray xe điện Bờ hồ – Thụy Khuê cũng chạy xuyên qua đây.

Cho đến nay, đây vẫn là khu buôn bán nhộn nhịp nhất của Hà Nội. Tuyến phố đi bộ cũng được mở tại đây.

Các Phố Nghề Nổi Tiếng Của Phố Cổ

Rất đặc trưng, nổi tiếng và mỗi con phố đều có những nét riêng nhất của khu phố cổ là các phố nghề. Thợ thủ công từ các làng nghề ngoài và xung quanh thành Thăng Long xưa tụ tập về đây, tập trung theo từng khu vực chuyên làm nghề của mình. Các thuyền buôn có thể vào giữa phố để buôn bán trao đổi, khiến các phố nghề càng phát triển hơn. Vậy nên chính sản phẩm được buôn bán ở từng con phố trở thành tên phố, với chữ “Hàng” ở đằng trước, mỗi phố chuyên môn buôn bán một loại mặt hàng riêng biệt không phố nào giống phố nào.

Cho tới tận bây giờ, có một số phố vẫn còn giữ được những sản phẩm truyền thống như phố Hàng Mã, Hàng TreHàng Thiếc, Thuốc Bắc… Tuy nhiên có một số phố tuy không giữ nghề truyền thống, nhưng cũng tập trung chuyên bán một loại hàng hóa như phố Hàng Quạt bán đồ thờ, phố Hàng Buồm bán bánh kẹo, phố Mã Mây chuyên dịch vụ du lịch…

Phố Hàng Bông lấy theo tên đoạn phố chính Hàng Bông Đệm vốn có nhiều nhà làm nghề bật bông, bán mền bông, chăn đệm.

Phố Hàng Mã ngày trước chuyên buôn bán đồ vàng mã để thờ cúng như: tiền giấy âm phủ, vàng giấy âm phủ, sau mới mở rộng thêm các tượng giấy hình các quan, hình nhà cửa… để cúng và đốt cho người âm (người đã khuất). Cho đến nay phố Hàng Mã tập trung nhộn nhịp nhất là vào các dịp lễ, tết Trung Thu, Nguyên Đán với các mặt hàng phong phú về đồ chơi. Ngoài ra, nơi đây cũng bán đồ trang trí phông màn cho đám cưới với các hình cắt làm từ nguyên liệu giấy màu hay bọt xốp nhiều màu sắc.

Phố Mã Mây – Phố này xưa kia bao gồm 2 Phố đó là: phố Hàng Mã và phố Hàng Mây. Đoạn phố Hàng Mây nằm giáp với phố Hàng Buồm, trên bờ sông Nhị, là nơi tập trung thuyền bè miền ngược chở các mặt hàng lâm sản như song, mây, tre, nứa

Phố Hàng Bạc do ông Lưu Xuân Tín được nhà vua cho phép mở lò đúc bạc thành nén cung cấp cho triều đình, kéo người trong họ hàng và người làng Trâu Khê (hay Châu Khê, xã Thúc Kháng, huyện Bình Giang – Hải Dương) ra đây mở phường đúc bạc, thành lập trường đúc ở số nhà 58 Hàng Bạc.

Phố Hàng Đào là nơi buôn , bán vải vóc (chữ vải điều chỉ màu đỏ được đọc chệch thành chữ đào)

Phố Hàng Lược nối từ phố Hàng Cót đến phố Chả Cá, vốn là nơi có nhiều nhà buôn bán lược: lược gỗ, lược sừng và sau này là lược nhựa.

Phố Hàng Chai không phải là nơi sản xuất, buôn bán chai lọ; phố này là một đoạn ngõ nhỏ nối phố Hàng Rươi và Hàng Cót, đây là nơi tập trung dân nghèo chuyên làm nghề thu lượm các đồ phế liệu.

Phố Hàng Gà chạy từ phố Hàng Điếu đến phố Hàng Cót, vốn là nơi tập trung các cửa hàng bán đồ gia cầm: gà, vịt, ngan, ngỗng, bồ câu, gà tây…

Phố Hàng Chĩnh được người Pháp gọi là Rue des Vases (phố hàng Vại Chậu), vốn thông ra bờ sông, là bến đậu các thuyền chở vại, chậu bằng sành của làng Phù Lãng, nồi đất, chum vại, tiểu sành từ Hương Canh, bằng gốm từ Thổ Hà

Phố Hàng Đồng và phố Bát Sứ thời thuộc Pháp có tên chung là Rue des Tasses (phố Hàng Chén). Đoạn Hàng Đồng và Hàng Mã trước thuộc thôn Yên Phú, có nghề gốc bán đồ đồng như mâmnồiđỉnh, lư hương, lọ hoahạc thờ

Nhà Cổ Trong Khu Phố Cổ

Đó là những nhà cổ ở hà nội chủ yếu là nhà ống, mái ngói nghiêng, mặt tiền là cửa hàng buôn bán thò thụt không đều. Hình ảnh nhà cổ và mái ngói đã đi vào hội họa, thơ ca. Những ngôi nhà này chủ yếu được dựng vào thế kỉ XVIII – XIX, trước đó hầu hết là nhà mái tranh, chỉ có một số nhà giàu có, nhà của Hoa kiều mới lợp mái ngói.

Trong thời kì toàn quốc kháng chiến, để tránh đụng độ trực tiếp với quân Pháp và lính Lê dương, người dân và Vệ quốc quân đã đục thông tường từ nhà này sang nhà khác ( Phim : Người Hà Nội ). Khi cần người ta có thể đi từ đầu đến cuối phố qua những lỗ hổng giữa các ngôi nhà mà không cần phải xuống đường.

Từ cuối thế kỉ XX, các nhà cổ đã dần dần biến mất. Thay vào đó là các ngôi nhà ống xây mới phá vỡ cảnh quan vốn có của phố cổ. Tuy vậy, bên trong các ngôi nhà vẫn là hệ thống đường đi chằng chịt với rất nhiều hộ dân cư sinh sống trong những ngôi nhà với diện tích rất nhỏ.

Di Tích Của Khu Phố Cổ Hà Nội Xưa

Nhắc đến Hà Nội là nhắc đến những di tích lịch sử lâu đời như đình, đền, chùa, hội quán… Nói đến Hà Nội người ta sẽ nhắc ngay đến Thăng Long Tứ Trấn

Thăng Long tứ trấn là khái niệm xuất hiện trong dân gian để chỉ về bốn ngôi đền thiêng trấn giữ các hướng Đông Tây Nam Bắc của thành Thăng Long đó là:

  • Trấn Đông: đền Bạch Mã (phố Hàng Buồm) thờ thần Long Đỗ – thành hoàng Hà Nội. Đền được xây dựng từ thế kỷ 9
  • Trấn Tây: đền Voi Phục (đúng ra là đền Thủ Lệ), (hiện nằm trong Công viên Thủ Lệ) thờ Linh Lang – một hoàng tử thời nhà Lý. Đền được xây dựng từ thế kỷ 11
  • Trấn Nam: đền Kim Liên, trước đây thuộc phường Kim Hoa, sau thuộc phường Đông Tác, huyện Thọ Xương, phủ Hoài Đức (nay là phường Phương Liên, Đống Đa, Hà Nội), thờ Cao Sơn Đại Vương. Đền được xây dựng từ thế kỷ 17
  • Trấn Bắc: đền Quán Thánh (đúng ra là đền Trấn Vũ), (cuối đường Thanh Niên), thờ Huyền Thiên Trấn Vũ. Đền được xây dựng từ thế kỷ 10

Đình: mỗi phố nghề thường có một đình để thờ tổ nghề hoặc thành hoàng làng nguyên quán. Đình ở khu này đặc biệt là tầng dưới vẫn làm cửa hàng cho thuê, tầng trên mới làm nơi thờ cúng. Qua thời gian, các đình bị lấn chiếm nhiều, rất khó tìm ra dấu.

Đền: tương tự như đình, nhiều đền cũng chỉ đặt trên tầng, phía dưới làm cửa hàng. Một số đền còn giữ được là: đền Mã Mây, đền Nhân Nội, đền Bà Chúa,

Chùa: trong khu phố cổ còn một số ngôi chùa, tuy đã bị lấn chiếm nhiều: chùa Cầu Đông, chùa Kim Cổ, chùa Thái Cam.

Hội quán: khi người Hoa đến buôn bán, đã lập ra hai hội quán: Hội quán Quảng Đông và Hội quán Phúc Kiến.

Tại khu vực khu phố cổ xưa kia có các cửa ô: ô Phúc Lâm, ô Thanh Hà (ô Quan Chưởng), ô Trừng Thanh, ô Mỹ Lộc. Hiện chỉ còn lại ô Quan Chưởng là còn nguyên vẹn.

Chợ: Bên cạnh các phố nghề, khu phố cổ cũng có một số chợ để tập trung bán các loại hàng hóa phục vụ đời sống, như chợ Đồng Xuân – Bắc Qua, chợ Hàng Da, chợ Hàng Bè.

Các phố có chữ “Hàng” trong khu phố cổ (Dấu ** tương ứng với những tên phố hiện không còn dùng).

  • Hàng Áo**
  • Hàng Bạc
  • Hàng Bè
  • Hàng Bông
  • Hàng Bồ
  • Hàng Buồm
  • Hàng Bút
  • Hàng Bừa**
  • Hàng Cá
  • Hàng Cân
  • Hàng Cau**
  • Hàng Chai
  • Hàng Chè**[13]
  • Hàng Chiếu
  • Hàng Chĩnh
  • Hàng Chuối
  • Hàng Cót
  • Hàng Cuốc**
  • Hàng Da
  • Hàng Dầu
  • Hàng Đào
  • Hàng Đàn**
  • Hàng Đậu
  • Hàng Điếu
  • Hàng Đồng
  • Hàng Đường
  • Hàng Gà
  • Hàng Gai
  • Hàng Gạo**
  • Hàng Giấy
  • Hàng Giầy
  • Hàng Giò**
  • Hàng Bài
  • Hàng Hòm
  • Hàng Kèn**
  • Hàng Khay
  • Hàng Khóa**
  • Hàng Khoai
  • Hàng Lam**
  • Hàng Lược
  • Hàng Mã
  • Hàng Màn**
  • Hàng Mành
  • Hàng Mắm
  • Hàng Mây**
  • Hàng Mụn**
  • Hàng Muối
  • Hàng Nâu**
  • Hàng Ngang
  • Hàng Nón
  • Hàng Phèn
  • Hàng Quạt
  • Hàng Rươi
  • Hàng Sắt**
  • Hàng Sơn**
  • Hàng Than
  • Hàng Thiếc
  • Hàng Thùng
  • Hàng Tre
  • Hàng Trống
  • Hàng Trứng**
  • Hàng Vải

Các phố không có chữ “Hàng” trong khu phố cổ

  • Bát Đàn
  • Bát Sứ
  • Cầu Gỗ
  • Cầu Đông
  • Chả Cá
  • Chân Cầm
  • Chợ Gạo
  • Cửa Đông
  • Đồng Xuân
  • Gầm Cầu
  • Gia Ngư
  • Hà Trung
  • Hài Tượng
  • Lãn Ông
  • Lò Rèn
  • Lò Sũ
  • Mã Mây
  • Mã Vĩ
  • Nhà Hỏa
  • Ngõ Gạch
  • Ngõ Trạm
  • Ngõ Tạm Thương
  • Thuốc Bắc
  • Tố Tịch
  • Yên Thái
  • Cao Thắng
  • Đào Duy Từ
  • Đinh Liệt
  • Lương Ngọc Quyến
  • Lương Văn Can
  • Nguyễn Siêu
  • Nguyễn Thiện Thuật
  • Phùng Hưng
  • Tạ Hiện
  • Trần Nhật Duật
  • Trần Quang Khải

Các phố có chữ “Hàng” nhưng không nằm trong khu phố cổ theo quy định

  • Hàng Bột**
  • Hàng Bún
  • Hàng Bông Thợ Nhuộm**
  • Hàng Cháo
  • Hàng Chuối
  • Hàng Cỏ**
  • Hàng Cơm**
  • Hàng Đẫy**
  • Hàng Đũa**
  • Hàng Lọng**
  • Hàng Vôi

Các ngõ có chữ “Hàng”

  • Hàng Bông
  • Hàng Bột
  • Hàng Chỉ
  • Hàng Cỏ
  • Hàng Hành
  • Hàng Hương
  • Hàng Thịt
  • Hàng Trứng
( Bài viết có sử dụng một số tư liệu của đồng nghiệp )

Hãy chia sẻ bài viết nếu bạn cảm thấy thông tin này hữu ích nhé! Chúc bạn lựa chọn được một ngôi nhà ưng ý!

Bạn có thể tham khảo Bất Động Sản đang bán ở Hà Nội Tại Đây https://datthocuhanoi.vn/ban-nha-dat/

Có thể bạn quan tâm

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN DỰ ÁN

Họ và tên

Email

Điện thoại:

Nội dung tư vấn